Λαρυγγίτιδα (croup) στα παιδιά: τι πρέπει να κάνει ο γονιός

Αν όμως το παιδί σας δυσκολεύεται να αναπνεύσει, γίνεται ωχρό ή κυανό, δεν μπορεί να πιει ή να καταπιεί, παρουσιάζει έντονη σιελόρροια ή είναι ασυνήθιστα υπνηλικό και δύσκολο να ξυπνήσει, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166. Μην περιμένετε να δείτε εάν θα βελτιωθεί με τον κρύο αέρα. Μην χρησιμοποιείτε ατμούς και μη χορηγείτε κορτιζόνη που έχει περισσέψει από παλαιότερη ασθένεια. Μιλήστε με τον παιδίατρο για την κατάλληλη αντιμετώπιση και, εάν το παιδί έχει επαναλαμβανόμενα επεισόδια, ζητήστε εξατομικευμένο γραπτό σχέδιο.

Η λαρυγγίτιδα ή, ακριβέστερα, η οξεία ιογενής λαρυγγοτραχειίτιδα (croup) είναι μια συχνή λοίμωξη του αναπνευστικού στα μικρά παιδιά. Προκαλεί οίδημα στην περιοχή του λάρυγγα και της τραχείας, με αποτέλεσμα ο αέρας να περνά μέσα από στενότερο άνοιγμα.

Εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά ηλικίας περίπου 6 μηνών έως 3 ετών, μπορεί όμως να παρουσιαστεί και σε μεγαλύτερα παιδιά. Συνήθως οφείλεται σε ιό, επομένως τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική βακτηριακή λοίμωξη.

Πώς θα την αναγνωρίσετε

Τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα είναι:

• ξαφνικός, ξηρός και τραχύς βήχας με χαρακτηριστικό μεταλλικό ήχο, που συχνά θυμίζει γαύγισμα σκύλου,
• βραχνή φωνή,
• ένας τραχύς, θορυβώδης ήχος κατά την εισπνοή, που ονομάζεται εισπνευστικός σιγμός,
• συνάχι, πονόλαιμος ή πυρετός, που μπορεί να έχουν προηγηθεί,
• επιδείνωση του βήχα και της θορυβώδους αναπνοής κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο εισπνευστικός σιγμός ακούγεται κυρίως όταν το παιδί εισπνέει και προέρχεται από τη στένωση στην περιοχή του λάρυγγα. Δεν είναι το ίδιο με το «σφύριγμα» του άσθματος, το οποίο ακούγεται συνήθως περισσότερο κατά την εκπνοή και προέρχεται από τους βρόγχους.

Το κλάμα και η αναστάτωση μπορούν να κάνουν τη θορυβώδη αναπνοή εντονότερη. Για τον λόγο αυτό η ηρεμία του παιδιού είναι σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης.

Τι να κάνετε αμέσως στο σπίτι

Εάν το παιδί έχει μόνο τον χαρακτηριστικό τραχύ βήχα, αναπνέει άνετα όταν είναι ήρεμο και δεν παρουσιάζει θορυβώδη αναπνοή σε ηρεμία:

• Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και προσπαθήστε να καθησυχάσετε το παιδί.
• Κρατήστε το στην αγκαλιά ή αφήστε το να καθίσει στη θέση που το διευκολύνει. Μην το πιέζετε να ξαπλώσει.
• Προσφέρετε μικρές και συχνές ποσότητες δροσερών υγρών.
• Παρακολουθείτε την αναπνοή του, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Εάν έχει πυρετό ή δυσφορία, μπορείτε να χορηγήσετε παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη στην κατάλληλη δόση για το βάρος και την ηλικία του.
• Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο, ιδιαίτερα εάν είναι το πρώτο επεισόδιο, το παιδί είναι μικρότερο των 6 μηνών ή δεν είστε βέβαιοι ότι πρόκειται για λαρυγγίτιδα.

Μερικά παιδιά φαίνεται να ανακουφίζονται προσωρινά όταν αναπνέουν δροσερό εξωτερικό αέρα για λίγα λεπτά. Αυτό μπορεί να δοκιμαστεί με ασφάλεια, εφόσον το παιδί είναι κατάλληλα ντυμένο, αλλά δεν πρέπει να καθυστερήσει την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

• Μην τοποθετείτε το παιδί σε δωμάτιο γεμάτο ατμούς και μην το βάζετε να εισπνεύσει ατμό από ζεστό νερό. Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο ατμός βελτιώνει τη λαρυγγίτιδα και υπάρχει πραγματικός κίνδυνος εγκαύματος.
• Μη χορηγείτε αντιβιοτικό χωρίς ιατρική ένδειξη. Η συνηθισμένη λαρυγγίτιδα προκαλείται από ιούς.
• Μη χορηγείτε αντιβηχικά ή αποσυμφορητικά φάρμακα. Δεν αντιμετωπίζουν το οίδημα του λάρυγγα και ορισμένα μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία.
• Μην εξετάζετε επίμονα τον λαιμό και μην προσπαθείτε να ξαπλώσετε με τη βία ένα παιδί που δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή παρουσιάζει σιελόρροια.
• Μην βασίζεστε στο οξύμετρο ενός κινητού τηλεφώνου ή σε μια φαινομενικά φυσιολογική μέτρηση οξυγόνου. Η απόφραξη του ανώτερου αεραγωγού μπορεί αρχικά να είναι σημαντική χωρίς πτώση του κορεσμού.

Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση την ίδια ημέρα

Μιλήστε άμεσα με τον παιδίατρο ή ζητήστε ιατρική εξέταση εάν:

• ακούγεται εισπνευστικός σιγμός όταν το παιδί είναι ήρεμο και όχι μόνο όταν κλαίει,
• αναπνέει γρηγορότερα ή με μεγαλύτερη προσπάθεια από το συνηθισμένο,
• σχηματίζονται εμφανή βαθουλώματα ανάμεσα ή κάτω από τις πλευρές, πάνω από το στέρνο ή στη βάση του λαιμού σε κάθε αναπνοή,
• δυσκολεύεται να πιει ή πίνει πολύ λιγότερο από το συνηθισμένο,
• ο βήχας και η αναπνοή επιδεινώνονται,
• είναι μικρότερο των 6 μηνών,
• έχει επανειλημμένα επεισόδια λαρυγγίτιδας,
• έχει σοβαρό υποκείμενο νόσημα ή γνωστό πρόβλημα του αεραγωγού,
• η εικόνα δεν είναι τυπική ή υπάρχει υψηλός πυρετός και το παιδί φαίνεται πολύ καταβεβλημένο.

Πότε πρόκειται για επείγον περιστατικό

Καλέστε άμεσα το 112 ή το 166 εάν το παιδί:

• δυσκολεύεται έντονα να αναπνεύσει,
• έχει συνεχή και έντονο εισπνευστικό σιγμό σε ηρεμία,
• κάνει παύσεις στην αναπνοή ή η αναπνοή του εξασθενεί,
• δεν μπορεί να μιλήσει, να κλάψει, να πιει ή να καταπιεί,
• έχει έντονη σιελόρροια και δυσκολία στην κατάποση,
• γίνεται ωχρό, κυανό ή γκρι γύρω από τα χείλη ή στο πρόσωπο,
• είναι ασυνήθιστα ήσυχο, εξαντλημένο, συγχυτικό ή δύσκολο να ξυπνήσει,
• φαίνεται να επιδεινώνεται γρήγορα.

Σε σοβαρή δυσκολία αναπνοής μην προσπαθήσετε να μεταφέρετε μόνοι σας το παιδί, εάν μπορεί να κληθεί ασθενοφόρο. Κρατήστε το ήρεμο και στη θέση που επιλέγει μέχρι να φτάσει βοήθεια.

Ποια είναι η θέση της κορτιζόνης

Η κορτιζόνη, συνήθως η δεξαμεθαζόνη ή σε ορισμένες περιπτώσεις η πρεδνιζολόνη, μειώνει το οίδημα του λάρυγγα και μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα συμπτώματα. Συχνά αρκεί μία δόση, αλλά το κατάλληλο φάρμακο και η δόση εξαρτώνται από το βάρος, τη βαρύτητα του επεισοδίου και το ιατρικό ιστορικό του παιδιού.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα κορτιζόνη κάθε παιδί που έχει μόνο τον χαρακτηριστικό τραχύ βήχα, χωρίς εισπνευστικό σιγμό ή δυσκολία στην αναπνοή. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μετά από επικοινωνία ή εξέταση από παιδίατρο.

Μη χρησιμοποιείτε κορτιζόνη που έχει περισσέψει από παλαιότερη ασθένεια και μη μαντεύετε τη δόση. Εάν το παιδί έχει επαναλαμβανόμενα επεισόδια, ο παιδίατρος μπορεί να σας δώσει εξατομικευμένο γραπτό σχέδιο που θα αναφέρει ποιο φάρμακο πρέπει να έχετε διαθέσιμο, την ακριβή δόση και πότε πρέπει να χορηγηθεί.

Σε μέτρια ή σοβαρή λαρυγγίτιδα μπορεί να χρειαστεί στο νοσοκομείο νεφελοποιημένη αδρεναλίνη. Η δράση της είναι γρήγορη αλλά προσωρινή, γι' αυτό μετά τη χορήγησή της απαιτείται ιατρική παρακολούθηση.

Πόσο διαρκεί

Η λαρυγγίτιδα είναι συνήθως εντονότερη τις πρώτες μία έως δύο νύχτες. Τα περισσότερα παιδιά βελτιώνονται μέσα σε 48 ώρες, αν και ο βήχας μπορεί να διαρκέσει μερικές ακόμη ημέρες.

Ακόμη και όταν το πρώτο βράδυ περάσει ήπια, είναι σωστό να παρακολουθείτε το παιδί και την επόμενη νύχτα, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν.

Μπορεί να ξανασυμβεί;

Ορισμένα παιδιά παρουσιάζουν περισσότερα από ένα επεισόδια, συνήθως σε διαφορετικές ιώσεις. Εάν τα επεισόδια είναι πολύ συχνά, εμφανίζονται σε ασυνήθιστη ηλικία, είναι ιδιαίτερα σοβαρά ή συνοδεύονται από συμπτώματα μεταξύ των λοιμώξεων, χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.

Το άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη αξιολόγηση του παιδιού.

Επιστημονική αναθεώρηση: Αύγουστος 2026
Κωνσταντίνος Ι. Νταλούκας — Παιδίατρος

Βασικές πηγές

• Royal Children's Hospital Melbourne — Οξεία λαρυγγοτραχειίτιδα (croup)
• NHS — Λαρυγγοτραχειίτιδα (croup)
• University Hospitals Sussex — Λαρυγγοτραχειίτιδα στα παιδιά

Δείτε επίσης

• Έχει αλλάξει ο βήχας στα παιδιά;
• Το παιδί μου βήχει επίμονα λόγω ίωσης: τι μπορώ να του δώσω;
• Τα συμπτώματα του παιδιού μου είναι αλλεργία ή κρυολόγημα;